Özgür Özel anlatırken sesi cümle sonunda yükseldi, kapanışta indi
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in 8 Kasım 2026'da genel başkanlık ön seçiminde oyunu kullandıktan sonra yaptığı açıklamadan iki bölüm aynı araçlarla, dört kanalda ölçüldü: partinin yeniliğini anlattığı bölüm ve kapanış.
Kaynak: Özgür Özel, genel başkanlık ön seçimi için oyunu kullandı (YENİ Parti, 8 Kasım 2026). İncelenen bölüm: 01:00-02:15 ve 07:18-08:31. Güncelleme: .
Kısaca
- Ses
Partinin yeniliğini anlatırken ses cümle sonlarında çoğunlukla yükseliyor. Kapanışta inen sonlar öne geçiyor; son üç cümle inen sesle bitiyor.
- Duraklama
Sessizliğin payı iki bölümde aynı; yeri değişiyor. Anlatırken duraklamalar daha çok cümlenin içinde, kapanışta daha çok cümle sonunda.
- Söz
Anlatırken en sık özne üçüncü kişi: eski düzen, delegeler. Kapanışta "biz" öne geçiyor. Kapanışın son cümleleri çok kısa: "O sandığa varacağız. O seçimi alacağız. Bütün yüzleri güldüreceğiz."
- Yüz
Gözler neredeyse hep açık. Kaşlar birkaç kez belirgin biçimde kalkıyor; her seferinde vurgulu bir söze denk geliyor.
- Beden
Baş sürekli iki yana dönüyor. Eller görüntüye girmiyor; tek istisna kapanışta: "en zor koşu" derken işaret parmağı şakağına gidiyor.
Ne anlama gelebilir?
İki bölüm iki ayrı iş görüyor ve ses bunu izliyor. Anlatım bölümündeki yükselen cümle sonları ve cümle içi duraklamalar, sözün sürdüğü bir açıklama akışıyla uyumlu olabilir. Kapanıştaki kısa cümleler, inen cümle sonları ve cümle sonu duraklamaları, tamamlanmış ve kesin bildirimlerle uyumlu olabilir. "Biz" dilinin ve üçlü bitişin kapanışta toplanması, dinleyeni ortak bir hedefe çağıran bir kuruluşa işaret ediyor olabilir. Başın sürekli dönmesi, sözünü çevresindeki dinleyicilere ve kameralara dağıtmasıyla uyumlu olabilir; kimin nerede durduğu kadrajda görülmüyor.
Bunların hiçbiri söylenenin doğru ya da yanlış olduğunu göstermez. Davranış, doğruluğun ölçüsü değildir; bu okuma konuşmanın nasıl kurulduğunu anlatır.
Yenilik bölümü (01:00 - 02:15)
Görüntü: YENİ Parti. Çizgiler İnsan Oku ölçümü.
Beden: çizgi baş dönüşü, mavi bant elin görüntüde olduğu süre. Yüz: koyu bant gözlerin açık olduğu süre (boşluklarda gözler inik), mavi çizgi kaş kaldırma. Ses: çizgi perde, gri bant sessizlik, alttaki kısa çizgi dolgu sesi. Söz: her kutu bir kelime; mavi kutular ortak değere sesleniş. Numaralar bulgulardır.
Kapanış (07:18 - 08:31)
Görüntü: YENİ Parti. Çizgiler İnsan Oku ölçümü.
Beden: çizgi baş dönüşü, mavi bant elin görüntüde olduğu süre. Yüz: koyu bant gözlerin açık olduğu süre (boşluklarda gözler inik), mavi çizgi kaş kaldırma. Ses: çizgi perde, gri bant sessizlik, alttaki kısa çizgi dolgu sesi. Söz: her kutu bir kelime; mavi kutular ortak değere sesleniş. Numaralar bulgulardır.
Dört kanalda
Beden, yüz, ses ve söz ayrı ayrı ölçüldü. Her kanalın özeti ve olası anlamı; kanıtı aşağıda.
Baş sürekli dönüyor, eller görünmüyor
Baş iki bölümde de sürekli iki yana çevriliyor, daha çok görüntünün soluna. Eller kadraja girmiyor; kapanışta bir kez işaret parmağı şakağa gidiyor.
Baş dönüşleri, çevresindeki dinleyicilere ve kameralara sırayla dönmesiyle uyumlu olabilir; kimin nerede durduğu kadrajda görülmüyor. Şakağa giden parmak tek örnek; sıradan bir kaşınma da olabilir.
Gözler açık, kaşlar vurguyla kalkıyor
Gözler iki bölümde de neredeyse hep açık. Karede doğrulanan kaş kaldırmaların hepsinde ses aynı anda yükseliyor.
Kaş hareketi araştırmalarda sesteki vurguyla ilişkilendiriliyor; burada da vurgulu sözlerle aynı anda. Kaşın kalkması tek başına bir duygunun kanıtı sayılamaz.
Anlatırken yükselen, kapanışta inen cümle sonları
Konuşma hızı iki bölümde aynı. Değişen cümle sonu: yenilik bölümünde cümleler çoğunlukla yükselen sesle bitiyor; kapanışta inen sonlar öne geçiyor.
Yükselen son sözün sürdüğü bir akışla, inen son tamamlanmış bildirimle uyumlu olabilir. Hızın ve toplam sessizliğin sabit kalması, farkın tempoda değil cümlelerin kuruluşunda olduğunu gösteriyor.
Üçüncü kişiden "biz"e
Yenilik bölümünde cümlelerin çoğu durumu ve geçmişi anlatıyor. Kapanışta cümleler ileriye dönük hedef ve ortak değere sesleniş; özne "biz"e kayıyor.
Kapanışta dinleyen, anlatılan bir konunun izleyicisi olmaktan çıkıp "biz"in parçası olarak çağrılıyor olabilir.
Kanalların buluştuğu anlar
Tek işaret az şey söyler. Birkaç kanalın aynı anda değiştiği yerler daha çok şey söyler.
"Ne yeni olacak yeni partide?"
Kaşlar kalkıyor, gözler açılıyor. Cümle bölümün en hızlı iki cümlesinden biri (saniyede 7,2 hece) ve yükselen sesle bitiyor. Soruyu kendisi soruyor, cevabı bir sonraki cümlede veriyor.
Yenilik bölümü · Yüz, Ses, Söz
"En zor koşunun son bir yılı"
İşaret parmağı şakakta. Cümle bölümün en yavaş iki cümlesinden biri (saniyede 4,8 hece) ve en uzunu (25 kelime).
Kapanış · Beden, Ses
"Bu kadar kötülük kimsenin yanına kalmaz"
Dört cümlelik orta bölüm (07:44-08:11): göz kırpma dakikada 36 (bölümün geri kalanında 27), iki kaş kaldırma ve bölümün en vurgulu iki kelimesi ("Her", "kadar") burada. Beş öğeli sıralama ve paralel iki hüküm de bu dört cümlede.
Kapanış · Yüz, Ses, Söz
"O sandığa varacağız"
Üçer kelimelik üç cümle, üçü de inen sesle bitiyor; aralarında 0,6 ve 0,2 saniyelik boşluklar var. Üçünde de özne "biz", üçü de gelecek zaman.
Kapanış · Ses, Söz
Kanıt
11 bulgu, dört kanal. Her bulguda ne görüldüğü ve ne anlama gelebileceği yazılı; ölçüm, araştırma ve sınırlar altındaki bölümde.
Beden
Beden anını ekranda gör
Baş dakikada 26 ile 29 kez çevriliyor
Görüntü: YENİ Parti.
Baş yenilik bölümünde 75 saniyede 36, kapanışta 73 saniyede 32 kez çevriliyor. İki bölümde de iki yana dönüyor; görüntünün soluna dönük kaldığı süre daha uzun.
Mikrofonların önünde, çevresi kalabalıkken yapılan bir açıklamada başın sürekli dönmesi, sözün çevredeki dinleyicilere ve kameralara dağıtılmasıyla uyumlu olabilir. Sayı iki bölümde birbirine yakın; bu kayıtta konuşmacının olağan düzeni gibi görünüyor. Kimin nerede durduğu kadrajda görülmediği için başın kime döndüğü söylenemez.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Baş çevirme, baş dönüş açısının bir saniye içinde 12 derece ve üstü değişmesidir. Yenilik bölümünde başın 12 dereceden fazla sola dönük kaldığı 17 blok (toplam 22,0 saniye), sağa dönük kaldığı 6 blok (6,2 saniye) var. Kapanışta sola 13 blok (20,3 saniye), sağa 10 blok (9,3 saniye). Dönüş açısı ölçümlerinin %90'ı iki bölümde 44 ve 43 derecelik bir aralığa yayılıyor. Yön görüntüye göre yazıldı.
- Mikrofonların ve kameraların yeri baş yönünü belirler.
- Arkasında ve yanında duran kişilere dönüyor olabilir.
Dinleyicilerin ve kameraların nerede durduğu kadrajda görülmüyor; başın kime döndüğü bilinemez.
Yüksek. Baş açısı doğrudan ölçüm; iki yön örneği karede doğrulandı.
Beden anını ekranda gör
"En zor koşu" derken parmak şakakta: görülen tek el hareketi
Görüntü: YENİ Parti.
Konuşmacının eli iki bölümde yalnız bir kez görüntüye giriyor: kapanışta "siyasetin belki de en zor koşusunun" derken işaret parmağı yaklaşık 1 saniye şakağında, kaşının ucunda.
Yüze dokunmak gündelik hayatta sık görülen bir hareket; araştırmalarda zihinsel ve duygusal yükle de ilişkilendiriliyor. Burada "en zor" sözüyle aynı ana denk geliyor; söze eşlik eden bir vurgu olabilir. Tek olay, bunu sıradan bir dokunuştan ya da kaşınmadan ayırmaya yetmez.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
El 07:34 anında kadraja giriyor ve 1,3 saniye görüntüde kalıyor; parmak 1,1 saniye yüz bölgesinde. Otomatik ölçüm teması "kulak ve boyun bölgesi" olarak işaretledi; karede parmağın şakakta, kaşın ucunda olduğu görüldü. Konuşmacının elleri bunun dışında kadraja girmiyor. El bulucunun iki bölümde işaretlediği diğer 107 karedeki tespit arkadaki kişilerin yüzüne düştüğü için karede elendi ve ölçüme alınmadı.
- Kendiliğinden yüze dokunmanın yeri ve süresi, zihinsel ve duygusal yükle birlikte değişiyor (Mueller, Martin ve Grunwald 2019, 60 katılımcı).3
- On gözlemsel çalışmayı birleştiren derlemede yüze dokunma saatte ortalama 50 kez bulundu (Rahman ve ark. 2020).4
- 158 davranış ipucunu inceleyen meta-analiz, birçok davranışın yalanla ilişkisinin olmadığını ya da zayıf olduğunu gösteriyor (DePaulo ve ark. 2003).5
- Kaşınma ya da gözün kenarını silme gibi sıradan bir neden.
- Sözü vurgulayan bir işaret: parmak, "düşünün" anlamında şakağa götürülmüş olabilir.
Hareketin nedeni bilinemez. Kadrajın altı görülmediği için ellerin konuşma boyunca ne yaptığı da bilinemez.
Yüksek. Temas karede doğrulandı; tek olay.
Yüz
Gözler neredeyse hep açık
Göz kapakları yenilik bölümünde sürenin %1'inde, kapanışta %2'sinde inik. Kelimelerin tamamına yakını gözler açıkken söyleniyor.
Gözler iki bölümde de büyük ölçüde açık; bu kayıtta konuşmacının olağan düzeni bu olabilir. Ölçüm bakışın yönünü ve not kullanılıp kullanılmadığını göstermez; gözlerin açık olmasından konuşmacının nereye baktığı çıkarılamaz. Gözlerin açık olması söylenenin doğruluğu hakkında da bir şey söylemez; araştırmalar göz temasının, doğruyu söylemenin güvenilir bir göstergesi olmadığını gösteriyor.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Ölçülen göz kapağının konumudur: göz açıklığı, kişinin bu kayıttaki açık göz düzeyinin %45'inin altındaysa gözler inik sayılır (videonun her karesinde, saniyede 24 ölçüm). Gözler yenilik bölümünde 74,1, kapanışta 71,4 saniye açık. Gözler açıkken söylenen kelimelerin oranı %99 ve %98.
- Ayakta, mikrofonların önünde, notsuz konuşma.
- Kameraların ve dinleyicilerin göz hizasında olması.
Göz bebeğinin nereye baktığı bu çözünürlükte ölçülemez; ölçülen kapağın konumudur.
Yüksek. Göz açıklığı doğrudan ölçüm.
Göz kırpma dakikada 25 ve 31; en sık olduğu yer kapanışın ortası
Yenilik bölümünde 31, kapanışta 37 kez göz kırpıyor: dakikada 25,1 ve 31,1. Hız bölüm içinde de değişiyor: üçte birlik dilimlerde dakikada 19 ile 39 arasında. En yüksek olduğu dilim kapanışın ortası.
İki değer de konuşma sırasında bildirilen düzeye yakın. Bölüm içindeki dalgalanma iki bölüm arasındaki farktan büyük; bu yüzden "kapanışta arttı" demek yanıltıcı olur. Kapanışın dört cümlelik orta bölümünde ("Çektiğimiz acılar" ile başlayıp "çekilecek bir ızdırap vardır" ile biten) hız dakikada 36, bölümün geri kalanında 27; iki kaş kaldırma ve en vurgulu iki kelime de bu dört cümlede. Bu, canlanan bir anlatımla uyumlu olabilir. Göz kırpmayı ışık, flaş ve göz kuruluğu da etkiler.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Göz kırpma, gözler açıkken yaklaşık 0,1 ile 0,5 saniye arasında süren kapanmadır (saniyede 24 ölçüm). Gözlerin açık olduğu süre 74,1 ve 71,4 saniye. Bölümler üçe bölündüğünde yenilik bölümünde 13, 10 ve 8 kırpma (dakikada 31, 24 ve 19); kapanışta 11, 16 ve 10 kırpma (dakikada 27, 39 ve 25). Kapanışın dört cümlelik orta bölümü 07:44 ile 08:11 arasında, 26,7 saniye; bu sürede 16 kırpma var. Her bölümden rastgele seçilen altışar kırpma karede doğrulandı.
- Kamera flaşları ve ışık.
- Göz kuruluğu ya da yorgunluk.
- Baş hızlı dönerken kısa kapanmalar artabilir.
Konuşmacının dinlenirkenki göz kırpma hızı bilinmiyor; karşılaştırma yalnız bu kaydın içinde.
Orta. Seçilen 12 kırpmanın 12'si karede doğrulandı; sayımın tamamı tek tek doğrulanmadı.
Kaşlar beş kez kalkıyor, beşi de vurgulu sözde
Görüntü: YENİ Parti.
Kaşlar yenilik bölümünde üç, kapanışta iki kez belirgin biçimde kalkıyor. Beşinde de ses perdesi aynı anda yükseliyor: "Ne yeni olacak yeni partide?", "üyede olacağı bir parti", "Delegelerin kararlarını nasıl verdikleri", "kimsenin yanına kalmaz", "Her kötülüğün sonunda".
Kaş kaldırma burada sözdeki vurguya eşlik ediyor: kendi sorduğu soruda, ana mesajda ve kapanışın iki hükmünde. Araştırmalar kaş hareketini sesteki vurguyla ilişkilendiriyor. Kaşın kalkması tek başına bir duygunun kanıtı sayılamaz; ölçülen, vurguyla aynı ana denk gelmesi.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Kaş kaldırma, kaş ile göz arasındaki mesafenin kişinin bu kayıttaki ortancasının belirgin biçimde üstüne çıkmasıdır (2,5 sapma ve üstü, en az 0,25 saniye). Ölçüm iki bölümde 9 aday verdi; karede doğrulanan beş olay sayıldı: 01:15 (0,75 sn), 01:26 (1,00 sn), 01:58 (1,29 sn), 07:55 (1,08 sn), 08:07 (0,87 sn). Beşinde de olayın çeyrek saniye öncesi ile sonrası arasında ses perdesi bölüm ortancasının en az 2 yarıton üstüne çıkıyor.
- Kaş ve baş hareketi gibi görsel vuruşların konuşmadaki vurguya etkisini inceleyen çalışma, görsel vuruşun vurgunun algısını etkilediğini bildiriyor (Krahmer ve Swerts 2007).9
- Diyalogda kaş kaldırmanın söylem yapısı ve perde vurgusuyla ilişkisini inceleyen çalışma, kaş kaldırmanın perde vurgusuyla ilişkili olduğunu bildiriyor (Flecha-García 2010).10
- Benzer yüz hareketleri birden fazla duyguyu ya da duygu dışı bilgiyi iletebilir; yüz hareketinden duyguya güvenle gidilemez (Barrett ve ark. 2019).11
- Baş geriye ya da yana yatınca kaş ile göz arasındaki mesafe ölçümü etkilenir; kısa ve bulanık dört aday bu yüzden sayılmadı.
- Kişisel konuşma alışkanlığı.
Kaş hareketinin bilerek mi yapıldığı bilinemez.
Orta. 9 adayın beşi karede doğrulandı.
Ses
Cümle sonları anlatırken yükseliyor, kapanışta iniyor
Yenilik bölümünde 13 cümlenin 10'u yükselen, 3'ü inen sesle bitiyor. Kapanışta 14 cümlenin 7'si inen, 3'ü yükselen, 4'ü düz sesle bitiyor. Son üç cümlenin üçü de iniyor.
Anlatım bölümünde cümleler birbirine eklenerek ilerliyor ve ses sonda yükseliyor; bu, sözün sürdüğü bir açıklama akışıyla uyumlu olabilir. Kapanışta cümleler kısalıyor ve ses sonda iniyor; bu, tamamlanmış ve kesin bildirimlerle uyumlu olabilir. Dinleyicinin inen ya da yükselen tonlamadan konuşmacının ne kadar emin olduğuna dair izlenim edindiği gösterilmiş; bu, konuşmacının gerçekte ne hissettiğini göstermez.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Cümle sonu hareketi, cümlenin son yarım saniyesindeki perde değişimidir: 1,5 yarıton ve üstü yükselme "yükselen", 1,5 yarıton ve üstü düşme "inen", arası "düz" sayıldı. Cümleler otomatik dökümün noktalamasına göre ayrıldı. Ortalama cümle uzunluğu yenilik bölümünde 10,2, kapanışta 8,6 kelime. Yenilik bölümündeki iki soru cümlesinden biri inen ("Yeni partinin yenilikleri nelerdir?"), biri yükselen ("Ne yeni olacak yeni partide?") sesle bitiyor.
- Konuşma hızı ve tonlama (inen ya da yükselen), dinleyicinin konuşmacıyı ne kadar kendinden emin bulduğunu etkiledi (Guyer ve ark. 2019; ilk deney 394 katılımcı).12
- Sıralamalar ve birbirine bağlı cümleler doğal olarak yükselen sesle söylenir; anlatım bölümünde cümleler uzun ve bağlı.
- Cümleler otomatik dökümün noktalamasına göre ayrıldı; bölme yeri sonucu etkiler.
Konuşmacının bu düzeni bilerek kurup kurmadığı bilinemez.
Orta. Perde değişimi doğrudan ölçüm; cümle sınırları otomatik dökümden.
Duraklamalar cümlenin içinden sonuna taşınıyor
İki bölümde de sürenin %18'i sessizlik. Yenilik bölümünde 23 duraklamanın 16'sı cümlenin içinde, 7'si cümle sonunda. Kapanışta 25 duraklamanın 10'u cümlenin içinde, 15'i cümle sonunda.
Toplam sessizlik değişmiyor; yeri değişiyor. Cümle içi duraklamalar, uzun ve bağlı cümle kuruluşuyla ilişkili olabilir; kendiliğinden anlatımda cümlecik içi duraklamaların oranının daha yüksek olduğu da bildirilmiş. Kapanışta duraklamaların cümle sonlarına taşınması, kısa cümlelerle birlikte, her cümlenin ardından boşluk bırakan daha vurgulu bir söyleyişle uyumlu olabilir.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Sessizlik, ses sinyalinde 0,3 saniye ve üstü süren kesintidir. Yenilik bölümünde 23 sessizlik toplam 13,9 saniye (ortanca 0,55, en uzunu 1,00 saniye); kapanışta 25 sessizlik toplam 12,9 saniye (ortanca 0,50, en uzunu 0,82 saniye). Bir saniyeye ulaşan tek sessizlik yenilik bölümünde. Cümle içi ve cümle sonu ayrımı otomatik dökümün noktalamasına göre yapıldı.
- Kendiliğinden anlatımda, prova edilmiş anlatıma göre sözcüksel el hareketleri daha fazla, cümlecik içi sessiz duraklamaların oranı daha yüksekti; jeste ayrılan sürenin oranı ve duraklama sıklığı farklı bulunmadı (Chawla ve Krauss 1994).13
- Beş dilde yaklaşık 6000 duraklamayı inceleyen çalışmada süreler kısa, orta ve uzun olmak üzere üç kümede toplandı; 1 saniyeyi aşan uzun duraklamalar yalnız kendiliğinden konuşmada görüldü (Campione ve Véronis 2002).14
- Nefes alma yerleri.
- Kapanışta cümleler kısa olduğu için cümle içine düşecek duraklama yeri de az.
Bir duraklamanın söz arama mı, vurgu mu olduğu tek tek ayırt edilemez.
Orta. Sessizlik doğrudan ölçüm; cümle içi ve cümle sonu ayrımı otomatik dökümün noktalamasına bağlı.
Hız aynı, ses kapanışta biraz daha yüksek perdede
Konuşma hızı iki bölümde aynı düzeyde: saniyede 5,7 ve 5,6 hece. Ses perdesinin ortancası 142 Hz'den 153 Hz'e çıkıyor. İki bölümün toplam 148 saniyesinde bir dolgu sesi var.
İki bölüm aynı tempoda söyleniyor; fark hızda değil, cümlelerin kuruluşunda ve bitişinde. Perdedeki yükselme küçük; daha yüksek sesle ya da daha canlı konuşmayla uyumlu olabilir. Dolgu sesi iki bölümde de çok az; bu, akıcı bir anlatımı gösterir, nedenini göstermez.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Hız, sessizlikler (0,3 saniye ve üstü) çıkarıldıktan sonra saniyedeki hece sayısıdır. Dakikadaki kelime sayısı 106 ve 100. Perde ortancaları arasındaki fark 1,4 yarıton; perdenin yayıldığı aralık 10,8 ve 9,7 yarıton. Dolgu sesleri iki bağımsız dinleyici modelle sayıldı: yenilik bölümünde bir ("ııı", 01:42), kapanışta yok.
- Kapanışta ortam gürültüsü ya da artan ses şiddeti perdeyi yükseltmiş olabilir.
- Sık anlatılan bir konu doğal olarak akıcı söylenir.
Açıklamanın ne kadarının önceden hazırlandığı bilinemez.
Orta. Hız ve perde doğrudan ölçüm. Dolgu sesi sayısı iki dinleyiciyle sınandı.
Söz
Anlatırken üçüncü kişi, kapanışta "biz"
Yenilik bölümünde 13 cümlenin 6'sında özne üçüncü kişi, 2'sinde "biz". Kapanışta 14 cümlenin 7'sinde özne "biz", 2'sinde "ben".
Anlatım bölümü bir düzeni, delege sistemini dışarıdan anlatıyor; kapanıştaki "biz" dili ise dinleyeni ortak bir hedefe dahil eden bir çağrıyla uyumlu olabilir. "Biz" dili araştırmalarda statü ve seçim başarısıyla birlikte incelenmiş; burada kapanışta yoğunlaşıyor.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Her cümlenin yüklemindeki kişi iki kodlayıcı modelle sınıflandı; uyuşma iki bölümde %92 ve %93. Kodlayıcıların ayrıştığı iki cümlede karar: "tartışmalarıyla yürüdün" ile biten cümle, yüklemi ikinci kişi çekimli olduğu için "siz"; "boşuna çekilmez" ile biten cümle, yüklemi edilgen olduğu için kişisiz sayıldı. Yenilik bölümü: üçüncü kişi 6, "siz" 3, "biz" 2, kişisiz 2. Kapanış: "biz" 7, üçüncü kişi 4, "ben" 2, kişisiz 1. Türkçede özne çoğu zaman yüklem ekindedir; sayım yüklem ekine göre yapıldı.
- Beş çalışmada yüksek statülü kişiler daha az birinci tekil, daha çok birinci çoğul şahıs zamiri kullandı (Kacewicz ve ark. 2014).17
- Avustralya'daki 43 federal seçimin %80'inde kazanan aday, rakibinden daha çok "biz" dili kullanmıştı; çalışma gözlemseldir, neden sonuç göstermez (Steffens ve Haslam 2013).18
- Konu gereği: bir sistemi anlatan cümlenin öznesi doğal olarak üçüncü kişidir.
- Teşekkür ve hedef bildiren kapanış cümleleri doğal olarak "ben" ve "biz" ile kurulur.
Zamir seçiminin bilinçli olup olmadığı bilinemez.
Orta. İki kodlayıcı cümlelerin onda dokuzunda aynı kişiyi işaretledi.
Kapanışta art arda üç kalıp: sıralama, paralel iki hüküm, üçlü bitiş
Kapanışta art arda üç kalıp var: beş öğeli bir sıralama ("acılar, ızdıraplar, kötülükler, haksızlıklar, baskılar"), aynı kalıpla kurulmuş iki hüküm ("Her mücadelenin sonunda bir mükafat vardır. Her kötülüğün sonunda çekilecek bir ızdırap vardır.") ve üçer kelimelik üç cümle ("O sandığa varacağız. O seçimi alacağız. Bütün yüzleri güldüreceğiz.").
Sıralama, paralel kuruluş ve üçlü bitiş hitabette bilinen kalıplar. Kapanışın bu kalıplarla, inen cümle sonlarıyla ve cümle sonu duraklamalarıyla kurulması, dinleyenden onay ya da alkış bekleyen bir bitişle uyumlu olabilir. Dinleyicinin tepkisi bu okumada ölçülmedi.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Kalıplar iki kodlayıcı modelin işaretlediği ve dökümde doğrulanan yerlerdir. Üç bitiş cümlesi üçer kelime; süreleri 1,2, 1,5 ve 1,4 saniye; üçü de inen sesle bitiyor. "Her ... sonunda ... vardır" kalıbı iki kez, "hep birlikte" iki ve "hep beraber" bir kez, "koşacağız" iki kez geçiyor. Sıralama cümlesi 07:44 anında başlıyor ve 19 kelime. Bu cümle ile izleyen dört cümlenin işlevinde kodlayıcılar ayrıştı (güvence, çerçeve, olgu ya da ortak değere sesleniş); ortak bir adalet inancına seslenen genel hükümler oldukları için beşi de "ortak değere sesleniş" sayıldı.
- Siyasi konuşmalarda alkışın büyük bölümü yedi temel söz kalıbıyla ilişkili bulundu (Heritage ve Greatbatch 1986, 476 konuşma).19
- Bir derleme, siyasi konuşmacıların alkışı davet etmek için sınırlı sayıda söz kalıbı kullandığı görüşünü değerlendiriyor; bu kalıpların rolünün olduğundan büyük, konuşmanın sunumu ve içeriğinin rolünün olduğundan küçük görüldüğünü savunuyor (Bull 2006).20
- Sık yinelenen ya da önceden hazırlanmış bir kapanış olabilir.
- Kalıp sayımı yorum içerir; iki kodlayıcı aynı yerleri işaretledi.
Çevredekilerin tepkisi ölçülmedi; kalıpların dinleyende nasıl karşılandığı bilinemez.
Orta. Kalıplar dökümde doğrulandı; sınıflama yorum içerir.
Soruyu kendisi soruyor, cevabı bir cümlede veriyor, sonra eski düzeni anlatıyor
Bölüm konuşmacının kendi sorduğu iki soruyla açılıyor: "Yeni partinin yenilikleri nelerdir? Ne yeni olacak yeni partide?" Cevap bir sonraki cümlede: "en önemli yeniliği doğrudan demokrasi olarak tanımladık". Bölümün son 46 saniyesindeki 7 cümle eski delege düzenini anlatıyor.
Soru ve cevap aynı kişiden geliyor: konuşmacı soruyu soruyor, bir sonraki cümlede kendisi cevaplıyor. Yeni düzen iki cümleyle tanımlanıyor, sürenin çoğu eleştirilen eski düzene ayrılıyor; bu, yeniliğin eskiyle karşılaştırılarak anlatıldığı bir kuruluşla uyumlu olabilir.
Ölçüm, araştırma ve sınırlar
Cümle işlevleri iki kodlayıcı modelle sınıflandı (uyuşma %77): 8 çerçeve (durumu ve geçmişi anlatan), 3 olgu, 1 doğrudan cevap, 1 plan. Süre olarak çerçeve 33,6, olgu 24,7, doğrudan cevap 6,1, plan 4,1 saniye. "Geçmişte çok konuşulurdu bu" cümlesi 01:29 anında başlıyor; bölümün sonuna kadar 45,8 saniye var. Kodlayıcıların ayrıştığı üç cümlede karar: "Adını da sokakta millet koydu" bir olayı bildirdiği için olgu; "Çünkü o delege sistemini öngörüyor" ile başlayan cümle eski düzeni genel olarak anlattığı için çerçeve; "bin üç yüz kişinin elinde kalmasını sağlıyor" ile biten cümle sayı verdiği için olgu sayıldı.
- İkna mesajlarında soru biçiminin etkisi deneysel olarak incelenmiştir (Petty, Cacioppo ve Heesacker 1981). Çalışma dinleyene yöneltilen retorik sorularla ilgilidir; konuşmacının kendi sorduğu soruyu kendisinin cevapladığı kuruluş için doğrudan kanıt değildir.21
- Bölüm açıklamanın ortasından alındı; yenilik başka bir yerde daha ayrıntılı anlatılmış olabilir.
- Sınıflama yorum içerir; iki kodlayıcı cümlelerin yaklaşık dörtte birinde ayrıştı.
Açıklamanın tamamındaki dağılım ölçülmedi; bu oran yalnız 75 saniyelik bölüme ait.
Orta. Cümle sayıları dökümden; işlev sınıflaması iki kodlayıcı ve editör kararıyla.
Sayılarla
İki bölüm aynı kayıttan, aynı kameradan. Karşılaştırma yalnız bu kaydın içinde.
| Yenilik bölümü | Kapanış | |
|---|---|---|
| Süre | 75 sn | 73 sn |
| Baş çevirme (dakikada) | 29 | 26 |
| Gözler inik | %1 | %2 |
| Göz kırpma (dakikada) | 25,1 | 31,1 |
| Kaş kaldırma (doğrulanan) | 3 | 2 |
| Gülümseme | ölçülmedi | ölçülmedi |
| Konuşma hızı (hece/sn) | 5,7 | 5,6 |
| Sessizlik payı | %18 | %18 |
| Duraklama: cümle içi / cümle sonu | 16 / 7 | 10 / 15 |
| Cümle sonu: yükselen / inen / düz | 10 / 3 / 0 | 3 / 7 / 4 |
| Ortalama cümle (kelime) | 10,2 | 8,6 |
| Ses perdesi (ortanca) | 142 Hz | 153 Hz |
| Dolgu sesi | 1 | 0 |
| Öznesi "biz" olan cümle | 2 / 13 | 7 / 14 |
| En sık cümle işlevi | çerçeve (8) | plan (6) |
Kapanış cümle cümle (14 cümle)
| An | Cümle | İşlev | Hız | Perde | Bitiş |
|---|---|---|---|---|---|
| 07:18 | emeklerini gayretlerini esirgemeyen tüm üyelerimizi yürekten kucaklıyorum. | selam | 6,4 | -0,2 | inen |
| 07:23 | Görev alan tüm yöneticilerimize teşekkür ediyorum. | selam | 7,3 | -0,7 | inen |
| 07:26 | Bundan sonraki süreçte de inşallah hep birlikte büyük bir moralle, büyük bir gayretle siyasetin belki de en zor koşusunun son bir yılını hep birlikte koşacağız. | plan | 4,8 | +0,4 | inen |
| 07:39 | Hep beraber koşacağız. | plan | 7,4 | -4,2 | yükselen |
| 07:41 | Hedefe vardığımızda her şey çok güzel olacak. | güvence | 7,0 | -1,0 | düz |
| 07:44 | Çektiğimiz acılar, ızdıraplar, gördüğümüz kötülükler, uğradığımız haksızlıklar, bizlere yapılan baskılar, herkes şunu inansın bu kadar kötülük kimsenin yanına kalmaz. | ortak değere sesleniş | 5,5 | -0,1 | düz |
| 07:57 | Bu kadar çekilen ızdırap, acı, üzüntü de boşuna çekilmez. | ortak değere sesleniş | 4,7 | +0,5 | düz |
| 08:03 | Her mücadelenin sonunda bir mükafat vardır. | ortak değere sesleniş | 5,7 | +1,4 | yükselen |
| 08:07 | Her kötülüğün sonunda çekilecek bir ızdırap vardır. | ortak değere sesleniş | 5,5 | -0,7 | inen |
| 08:11 | Kötülüğü yapanları çekecekleri ızdırapla varsa önce vicdanlarında baş başa bırakıyoruz. | ortak değere sesleniş | 6,4 | +1,0 | yükselen |
| 08:18 | Ama biz milletimiz için o mükafatı almak için sandığa doğru emin adımlarla yürüyoruz. | plan | 5,5 | -0,7 | düz |
| 08:25 | O sandığa varacağız. | plan | 7,0 | -0,9 | inen |
| 08:27 | O seçimi alacağız. | plan | 5,3 | -1,8 | inen |
| 08:29 | Bütün yüzleri güldüreceğiz. | plan | 6,9 | -2,9 | inen |
Hız: saniyedeki hece. Perde: cümlenin ortalama perdesinin bölüm ortancasından farkı (yarıton). Bitiş: cümlenin son yarım saniyesindeki ses hareketi. Cümleler otomatik dökümün noktalamasına göre ayrıldı; ilk cümle bölümün başında yarım başlıyor.
Ölçülemeyenler
- Eller
- Konuşmacının elleri kadrajın altında kalıyor; el hareketi ölçülemedi. Kadrajda başka kişiler olduğu için el bulucunun tespitlerinin çoğu onların yüzüne düştü; bunlar karede elendi. Yalnız şakağa giden parmak doğrulandı (bulgu 2).
- Omuz ve gövde
- Kadraj dar ve konuşmacının arkasında başka kişiler var; omuz ve gövde ölçüleri yorumda kullanılmadı.
- Gülümseme
- İki bölümde de ölçüm eşiğini aşan bir gülümseme bulunmadı. Eşik, kişinin bu kayıttaki kendi ortancasına göre belirlenir; hafif ifadeler ölçümün altında kalabilir.
- Bakışın yönü
- Ölçülen göz kapağının konumu ve başın yönüdür. Göz bebeğinin nereye baktığı bu çözünürlükte ölçülemiyor; dinleyicilerin ve kameraların yeri de kadrajda görülmüyor.
- Ses niteliği ve dinleyici tepkisi
- Ses titrekliği gibi ölçüler ortam gürültüsü ve yayın sıkıştırması yüzünden güvenilir değil; yorumda kullanılmadı. Alkış ve tezahürat ölçülmedi.
Kaynak ve yöntem
Özgür Özel, genel başkanlık ön seçimi için oyunu kullandı, YENİ Parti, 8 Kasım 2026.
Video YouTube'dan yüklenir; 07:18 anından başlar.
Aynı açıklamadan toplam 148 saniyelik iki bölüm ölçüldü; ikisi de tek çekim, aynı kamera. Kaynak görüntüde konuşmacının çevresinde başka kişiler olduğu için ölçüm, konuşmacıyı içine alan dar bir kadrajda yapıldı. Yüz ölçüleri videonun her karesinde (saniyede 24) yüz noktalarından, baş açısı saniyede 12 karede, ses 10 milisaniyelik adımlarla ölçüldü. Her olay önce aday olarak işaretlendi; okumaya giren olayların hepsi karede gözle doğrulandı, doğrulanamayanlar sayılmadı. Dolgu sesleri iki dinleyici modelle, sözün sınıflaması iki kodlayıcı modelle yapıldı. Araştırma cümlelerindeki her kaynak DOI kaydından doğrulandı; bulgular yayınların özetine dayanıyor, özetine ulaşılamayan kaynaklarda yalnız yayının genel sonucu yazıldı. Karşılaştırmalar yalnız bu kaydın iki bölümü arasında; konuşmacının arşivde başka kaydı henüz yok.
Bu okuma yayımlanmadan önce birbirini görmeyen üç hakemden geçti.
Kanıt hakemiYöntem hakemiHukuk hakemi
Kaynak video YENİ Parti'nin resmi YouTube kanalında yayımlanmıştır; hakları yayıncıya aittir. Okunan bölümlerin kısa görüntüsü ve kareler, inceleme amacıyla ve kaynak gösterilerek kullanılmıştır.
Okunan iki bölümün görüntüsü (toplam 148 saniye, sesli) sayfada ölçüm çizgileriyle birlikte oynatılır; yaklaşık 9 dakikalık kaynak videonun tamamı yayımlanmaz, kaynağa bağlantı verilir. Görüntü konuşmacıyı içine alacak biçimde daraltılmıştır; görüntünün altında yayıncının adı yazar. Hak sahibi görüntünün kaldırılmasını isterse künyedeki adrese yazması yeterlidir.
Ölçüm dosyaları
Kaynakça
21 kaynak. Her biri DOI kaydından doğrulandı; atfedilen bulgular yayınların özetine dayanıyor.
- Evelyn Z. McClave (2000). Linguistic functions of head movements in the context of speech. Journal of Pragmatics, 32, 855-878. doi:10.1016/s0378-2166(99)00079-x
- Adam Kendon (1967). Some functions of gaze-direction in social interaction. Acta Psychologica, 26, 22-63. doi:10.1016/0001-6918(67)90005-4
- Stephanie Margarete Mueller, Sven Martin, Martin Grunwald (2019). Self-touch: Contact durations and point of touch of spontaneous facial self-touches differ depending on cognitive and emotional load. PLOS ONE, 14, e0213677. doi:10.1371/journal.pone.0213677
- Juma Rahman, Jubayer Mumin, Bapon Fakhruddin (2020). How Frequently Do We Touch Facial T-Zone: A Systematic Review. Annals of Global Health, 86. doi:10.5334/aogh.2956
- Bella M. DePaulo ve ark. (2003). Cues to deception. Psychological Bulletin, 129, 74-118. doi:10.1037/0033-2909.129.1.74
- The Global Deception Research Team (2006). A World of Lies. Journal of Cross-Cultural Psychology, 37, 60-74. doi:10.1177/0022022105282295
- Anna Rita Bentivoglio ve ark. (1997). Analysis of blink rate patterns in normal subjects. Movement Disorders, 12, 1028-1034. doi:10.1002/mds.870120629
- Michael J. Doughty (2001). Consideration of Three Types of Spontaneous Eyeblink Activity in Normal Humans: during Reading and Video Display Terminal Use, in Primary Gaze, and while in Conversation. Optometry and Vision Science, 78, 712-725. doi:10.1002/j.1538-9235.2001.tb01355.x
- Emiel Krahmer, Marc Swerts (2007). The effects of visual beats on prosodic prominence: Acoustic analyses, auditory perception and visual perception. Journal of Memory and Language, 57, 396-414. doi:10.1016/j.jml.2007.06.005
- María L. Flecha-García (2010). Eyebrow raises in dialogue and their relation to discourse structure, utterance function and pitch accents in English. Speech Communication, 52, 542-554. doi:10.1016/j.specom.2009.12.003
- Lisa Feldman Barrett ve ark. (2019). Emotional Expressions Reconsidered: Challenges to Inferring Emotion From Human Facial Movements. Psychological Science in the Public Interest, 20, 1-68. doi:10.1177/1529100619832930
- Joshua J. Guyer, Leandre R. Fabrigar, Thomas I. Vaughan-Johnston (2019). Speech Rate, Intonation, and Pitch: Investigating the Bias and Cue Effects of Vocal Confidence on Persuasion. Personality and Social Psychology Bulletin, 45, 389-405. doi:10.1177/0146167218787805
- Purnima Chawla, Robert M. Krauss (1994). Gesture and Speech in Spontaneous and Rehearsed Narratives. Journal of Experimental Social Psychology, 30, 580-601. doi:10.1006/jesp.1994.1027
- Estelle Campione, Jean Véronis (2002). A large-scale multilingual study of silent pause duration. Speech Prosody 2002, 199-202. doi:10.21437/speechprosody.2002-35
- Martijn Goudbeek, Klaus Scherer (2010). Beyond arousal: Valence and potency/control cues in the vocal expression of emotion. The Journal of the Acoustical Society of America, 128, 1322-1336. doi:10.1121/1.3466853
- Heather Bortfeld ve ark. (2001). Disfluency Rates in Conversation: Effects of Age, Relationship, Topic, Role, and Gender. Language and Speech, 44, 123-147. doi:10.1177/00238309010440020101
- Ewa Kacewicz ve ark. (2014). Pronoun Use Reflects Standings in Social Hierarchies. Journal of Language and Social Psychology, 33, 125-143. doi:10.1177/0261927x13502654
- Niklas K. Steffens, S. Alexander Haslam (2013). Power through ‘Us’: Leaders’ Use of We-Referencing Language Predicts Election Victory. PLoS ONE, 8, e77952. doi:10.1371/journal.pone.0077952
- John Heritage, David Greatbatch (1986). Generating Applause: A Study of Rhetoric and Response at Party Political Conferences. American Journal of Sociology, 92, 110-157. doi:10.1086/228465
- Peter Bull (2006). Invited and uninvited applause in political speeches. British Journal of Social Psychology, 45, 563-578. doi:10.1348/014466605x55440
- Richard E. Petty, John T. Cacioppo, Martin Heesacker (1981). Effects of rhetorical questions on persuasion: A cognitive response analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 40, 432-440. doi:10.1037/0022-3514.40.3.432
