Sözlük Söz
"Biz" dili
"Biz" dili, konuşmacının cümlelerini birinci çoğul kişiyle kurmasıdır: "yapacağız", "kuralım". İnsan Oku her cümlenin yüklemindeki kişiyi sayar ve bölümler arasında nasıl değiştiğine bakar.
Nasıl ölçülür
Türkçede özne çoğu zaman yüklem ekindedir; sayım yüklem ekine göre yapılır. Her cümle iki kodlayıcı modelle sınıflanır; ayrıştıkları cümlede karar ve gerekçesi okumada yazılır.
Sınırı
Zamir seçimi konuya bağlıdır: bir düzeni anlatan cümlenin öznesi doğal olarak üçüncü kişidir, teşekkür cümlesi "ben" ile kurulur. Hazırlanmış konuşmalarda dil seçimi konuşmacıya ait olmayabilir.
Ne anlama gelebilir
"Biz" dilinin bir bölümde yoğunlaşması, dinleyeni ortak bir hedefe dahil eden bir çağrıyla uyumlu olabilir. Tek başına samimiyet ya da güç göstergesi sayılamaz.
Araştırma ne diyor
- Beş çalışmada yüksek statülü kişiler daha az birinci tekil, daha çok birinci çoğul şahıs zamiri kullandı (Kacewicz ve ark. 2014).1
- Avustralya'daki 43 federal seçimin %80'inde kazanan aday, rakibinden daha çok "biz" dili kullanmıştı; çalışma gözlemseldir, neden sonuç göstermez (Steffens ve Haslam 2013).2
Geçtiği okumalar
- Anlatırken üçüncü kişi, kapanışta "biz" (Özgür Özel: anlatırken yükselen, kapanışta inen ses)
- Dört cümle "-elim" ile bitiyor: çağrı "biz" diliyle (Murat Kurum: 38 saniyede 15 duraklama, cümle başlarında dönen baş)
- "Benim"den "biziz"e: karar kimin? (Sergen Yalçın: telefon sorusunda eller görünmedi, konuşma hızlandı)
İlgili işaretler
Kaynaklar
- Ewa Kacewicz ve ark. (2014). Pronoun Use Reflects Standings in Social Hierarchies. Journal of Language and Social Psychology, 33, 125-143. doi:10.1177/0261927x13502654
- Niklas K. Steffens, S. Alexander Haslam (2013). Power through ‘Us’: Leaders’ Use of We-Referencing Language Predicts Election Victory. PLoS ONE, 8, e77952. doi:10.1371/journal.pone.0077952
Kurallar: Yöntem Kitabı.